Niet mijn probleem 300x225

Waarom zou ik er iets aan doen, het is toch niet mijn schuld?

Dat is niet mijn probleem!

Op school wil je graag de leerlingen laten ervaren en leren dat het belangrijk is dat we er mét elkáár iets van maken.

Hier een verhaal dat je door de hele school kunt vertellen, met suggesties hoe je het aan kunt passen naar jouw leeftijdsgroep.

Zodat leerlingen er nog eens aan denken op het moment dat ze zeggen of denken: "Dat is niet mijn probleem!"

Rudolf Roos 200

Leerlingen in je klas willen graag een goede band met jou. Sterker nog: sommigen doen hun werk vooral voor jou. Wat jij vindt en doet is belangrijk voor ze, ook al laten ze dat niet altijd zo merken.

Er zijn heel veel methodes, leuke lessen en materialen. Maar er is maar één juf of meester. Die juf of meester heeft al veel meegemaakt én beleeft nog elke week kleine avonturen.

Jouw persoonlijke verhalen, hoe kun je die gebruiken in je klas?

kerstsfeer

Het Sinterklaasjournaal is begonnen en de kinderen zijn in de ban van Sint en zijn Pieten. Elk jaar hopen we weer dat alles goed komt! In dit artikel geef ik je een leuke opdracht die je met middenbouw en bovenbouw leerlingen kunt doen: Maak je eigen Sinterklaasverhaal!

Zodra de Sint weer vertrokken is, wordt de versiering opgeruimd en de kerstboom neergezet. Twee weken lang staan scholen in het teken van Kerst. Warm, sfeervol. Een tijd met warme chocolademelk, lichtjes en mooie verhalen die je raken. Maar waar vind je die verhalen? Ik heb een paar tips voor je.

Child reading a magical book web 620x350

Er was eens... de wonderlijke wereld in een boek

Waarom lezen kinderen boeken?

Soms omdat het moet.

Maar... eigenlijk willen we graag dat ze boeken lezen omdat ze ontdekt hebben hoe leuk het is. Dat ze de wereld van een boek in gesleept worden door de personages. Dat het verhaal ze raakt, doet lachen of doet griezelen. Of, bij een informatieboek, dat ze gefascineerd zijn door het onderwerp!

Dit artikel begint met een korte inleiding over lezen. Daarna geef ik je een paar praktische tips hoe je vertellen kunt gebruiken om leerlingen te inspireren tot lezen. Het artikel is vooral gericht op de middenbouw en bovenbouw van de basisschool.

Woordenschat & Verhalen Vertellen

Het belang van Woordenschat

Binnen het basisonderwijs is de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekomen voor de ontwikkeling van de woordenschat van leerlingen.

Eigenlijk heel logisch, want als je woorden niet kent begrijp je niet goed wat je hoort en wat je leest. En als je maar weinig woorden actief kunt gebruiken, is spreken en schrijven ook lastig. De woordenschat van een leerling speelt dan ook een rol bij heel veel vakgebieden.

In dit artikel wil ik een voorzet geven en kijken waarom een goed verteld verhaal zo past bij het werken aan woordenschat.

Aan het eind vind je een leuk verhaal rondom het thema 'kleding' dat je zelf in de klas kunt vertellen.

headachegirl

In elke klas zitten een aantal leerlingen die zo hard mogelijk werken. Leerlingen die het uiterste van zichzelf vragen. Leerlingen die je niet hoort als ze hoofdpijn hebben van het nadenken. Leerlingen met ouders die hen thuis ook nog een flinke tijd extra laten oefenen.

Dat is goed toch? Hard werken is toch een goede zaak?

Ja...

Maar... wat als sommige leerlingen niet zo goed slapen omdat ze zich zo druk maken over school? Wat als leerlingen denken dat ze altijd het uiterste moeten geven om waardering te krijgen? En wat als die leerlingen later een baan hebben waarin ze vastlopen met een burnout doordat ze maar door en doorwerken zonder rust te nemen?

Coop3 200

De leeskring en de spreekbeurt. Al jaren vaste prik op basisscholen om het spreken en luisteren van leerlingen te bevorderen. Maar is er niet meer mogelijk? Kan er niet wat doelgerichter gewerkt worden aan spreek- en luistervaardigheden?

In dit artikel geef ik je drie suggesties die je zelf zo kunt uitproberen op de basisschool. Op een speelse manier ga je door het vertellen van verhalen met de leerlingen aan de slag met duidelijke spreek- en luisterdoelen. We beginnen daarbij in de kring en eindigen lang nadat de school afgelopen is.

schrijvenSchrijfonderwijs / Stellen

Een paar leerlingen schrijven alsof hun leven er van af hangt. Rode wangen, potloden die in het schrift krassen. Er komt nog net geen stoom uit hun oren.

Maar anderen staren voor zich uit en kijken gefrustreerd. Eentje staat op om uitgebreid zijn punt te gaan slijpen. Een ander zit met zijn gum te spelen.

Aan het eind van de les hebben sommigen meer dan twee kantjes volgeschreven. Bij anderen is het verplichte blaadje vol gekomen met veel bloed, zweet en groot schrijven.

verhalen vertellen luisterenEen debat is een veelal verhit gesprek waarbij twee mensen tegen elkaar praten en naar zichzelf luisteren.
(Cees Buddingh)

Mensen, die veel en onbevangen luisteren, hebben ook het meest te vertellen.
(Godfried Bomans)

Goed kunnen luisteren is een ontzettend belangrijke vaardigheid op de basisschool. Is het tenslotte niet zo dat er van leerlingen de hele dag verwacht wordt dat ze luisteren? Naar de leerkracht, naar elkaar? Kun je die luistervaardigheid van leerlingen eigenlijk trainen, of verder ontwikkelen?

help 150Je herinnert je een juf of meester die ontzettend goed kon vertellen. Ademloos kon je naar hem luisteren, en niet alleen jij, nee de hele klas hing aan zijn lippen. Nu je zelf leerkracht bent / wordt, wil je dat ook kunnen. En daarom besluit je om in je klas ook verhalen te gaan vertellen.

Je hebt je goed voorbereid en begint enthousiast. Maar... de kinderen zijn niet het hele verhaal zo geboeid als je verwachtte. Sommigen beginnen zelfs opeens door je verhaal heen te praten! Anderen kijken verveeld naar de muur. En je denkt bij jezelf: dit kan ik niet.

doel 150

Waarom vertel je aan de leerlingen een verhaal en maak je geen andere didactische keuze? Wat is je doel met het vertellen van een verhaal?

Als je op deze vragen antwoord kunt geven, sta je sterker in je schoenen. We verwachten tenslotte van onderwijsprofessionals dat ze weten wat ze doen en waarom ze dat doen. En dat is ook niet meer dan terecht.

Ik deel de doelen die je kunt hebben met het vertellen van verhalen in in vier deelgebieden. Zodat je na afloop van dit artikel naar het verhaal wat je vertelt kunt kijken en kunt zeggen: met dit doel vertel ik mijn verhaal.

Gescheurd rood hartMeester vertelt in de klas: Op een morgen slofte Jessica slaperig de trap af. Iedereen had zijn ontbijt al op. Snel ging ze zitten en pakte een kommetje. Ze had net met haar ene hand het melkpak vast en met de andere de cruesli toen haar moeder achter haar langs liep...

Alice luistert: In zijn handen heeft de meester een hart van rood papier. Haha! Zou hij verliefd zijn? Oeehhh mees! Maar dan vertelt hij. Over een meisje. Er gebeuren allemaal rottige dingen en zij krijgt de schuld. Het is zo'n dag waarop ze niets goed kan doen en waarop iedereen lelijk tegen haar doet. En terwijl hij vertelt, kreukelt en scheurt hij dat rode hart. Het wordt helemaal lelijk. En dan scheurt hij het bijna doormidden!

Op excursie naar de Appelkwekerij

Appelsplukken

Met 8 ouders, 27 kinderen, 1 meester en 1 juf waren we op excursie naar een appelkwekerij. De vriendelijke kweker leidde ons rond door het magazijn. Wow, wat veel kisten met appels! We stampten door de modder tussen de bomen in de boomgaard. Meester, dit is echt leuk! En we plukten allemaal zelf een zak met appels. Mag ik er ook eentje plukken om op te eten?

De kinderen straalden van betrokkenheid en enthousiasme. Daar werd ik als leerkracht ook enorm enthousiast van.

 Ik wist dat ze deze ervaring nog een hele tijd bij zou blijven. Kon ik daar de komende weken in mijn onderwijs niet meer bij aansluiten? Alles wat over een appelkwekerij zou gaan, kon nu rekenen op veel meer aandacht.

In mijn hoofd ging ik de rekenstof na die in de komende maanden aan bod zou komen. En ik maakte een klein verhaal:

Je bent docent, leerkracht of pabo-student en wilt meer weten over hoe je het vertellen van verhalen een plek kunt geven in je onderwijs. Natuurlijk zoek je hierover informatie op het internet, maar niet alle zinvolle informatie laat zich even gemakkelijk vinden.

Daarom dit overzicht met links naar websites en online artikelen met zinvolle informatie voor leerkrachten / docenten over het vertellen van verhalen aan of met kinderen.

Mensen hebben niet een natuurlijke aanleg voor logica; ze hebben een natuurlijke aanlHersenseg voor verhalen.
Roger C. Schank, cognitief wetenschapper

In de afgelopen decennia is de kracht van het (vertelde) verhaal op grote schaal herontdekt.

  • Marketeers bereiken hun doelgroep met reclamespots op basis van korte verhaaltjes.
  • Politici maken hun boodschap concreet door verhalen te vertellen over gewone mensen.
  • Managers en communicatiespecialisten van succesvolle bedrijven houden zich bezig met vragen zoals: "Hoe vertellen we het verhaal van onze organisatie?".

In het onderwijs is er (nog) maar weinig aandacht voor het vertelde verhaal als didactisch middel. Toch is er genoeg recent onderzoek waaruit naar voren komt dat het vertelde verhaal een belangrijk didactisch middel is.

desprookjesverteller 300Je bent leerkracht of je zit op de Pabo om dat te worden. Je hebt geleerd hoe je een verhaal boeiend kunt vertellen in je klas. Met heel veel plezier heb je een paar verhalen verteld, en de kinderen hingen aan je lippen. En wat je ze met het verhaal wilde leren, dat onthielden ze!

Maar hoe nu verder? Waar vind je verhalen die je kunt gebruiken in de lessen van verschillende vakgebieden? En hoe zorg je dat je verhalen kunt hergebruiken? Op die praktische vragen geeft dit artikel antwoord.

Welke verhalen ga je vertellen?

Misschien heb je dit voor jezelf al helder. Je werkt bijvoorbeeld op een christelijke basisschool en wilt in de kring bijbelverhalen vertellen. Of je herinnert je hoeveel je bijgebleven is van een leerkracht die jou zo boeiend geschiedenisverhalen kon vertellen. Dat wil je ook kunnen!

Het helpt om te kiezen welke verhalen je wilt gaan vertellen. Jezelf daarin beperken heeft als voordelen:

 

Je vindt meer over bijbelverhalen vertellen op www.bijbelverhalenvertellen.nl

 

verhalen vertellen in de kerk 300Binnen het christelijke basisonderwijs nemen de bijbelverhalen een belangrijke plaats in. Maar waarom zou je die verhalen vertellen in plaats van voorlezen? Wat als je dingen vergeet te vertellen? En: hoe kun je het voorbereiden voor jezelf minder tijdrovend maken?

Op deze vragen geeft dit artikel op een praktische manier antwoorden.

Waarom eigenlijk bijbelverhalen vertéllen?

In dit artikel ga ik er van uit dat de school / leerkracht het belangrijk vindt dat kinderen de belangrijkste bijbelverhalen aan het eind van de basisschool kennen.

Omdat er steeds minder leerkrachten verhalen vertellen, worden ze in het algemeen voorgelezen. Leerkrachten die goed voorlezen, zijn een genot om naar te luisteren. Tegelijkertijd moet je als leerkracht bij het voorlezen je aandacht verdelen tussen de kinderen en tussen het boek.

Bij het vertellen van een verhaal is dat anders. Er zit geen boek tussen, en je moet bovendien je eigen woorden kiezen. Je hebt als leerkracht veel directer contact met de kinderen. Door het te vertellen laat je iets van jezelf zien, en van wat het verhaal jou zegt.

Als ik naar mezelf kijk en de manieren waarop ik nadenk, kom ik tot de conclusie dat de gave van fantasie meer voor mij betekend heeft dan welk talent voor abstract denken dan ook.
(Albert Einstein, wetenschapper)

In een maatschappij die snel verandert, is het voor kinderen belangrijk dat ze over genoeg creativiteit en verbeelding beschikken om de uitdagingen van de toekomst aan te kunnen. Een krachtige manier om die verbeelding van kinderen te stimuleren is door ze fantasierijke verhalen te vertellen.

Het is donderdag en met de hele bovenbouw zijn we aan het sporten op de atletiekbaan.

In de lunch schuiven wat kinderen bezweet en verhit bij mij aan tafel. Een jongen uit mijn klas gaat naast mij zitten. Hij opent zijn felgroene broodtrommeltje en kijkt wat er voor lekkers in zit. Midden in een hap van zijn broodje kijkt hij me opeens aan, alsof hem net iets heel belangrijks te binnen is geschoten.

Nieuwsgierig wacht ik tot hij zijn mond heeft leeggegeten. Dan komt het: "Meester, welk verhaal gaat u morgen vertellen?"

Ga naar boven